Etsy'de telif hakkı veya marka ihlali; başkasına ait bir karakteri, logoyu, marka adını, tescilli bir sloganı, şarkı sözünü ya da başka bir satıcının tasarımını izinsiz olarak ürününüzde, ilan başlığınızda veya etiketlerinizde kullanmanızdır. Hak sahibi Etsy'ye bildirim gönderdiğinde ilan kaldırılır; tekrarlayan bildirimler alan satıcıların satış yetkisi Etsy tarafından sonlandırılabilir. Korunmanın yolu özgün tasarım üretmek, kullandığınız ifadeleri marka veritabanlarında kontrol etmek ve bildirim geldiğinde aynı temadaki tüm ilanları hemen kaldırmaktır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir.

Telif hakkı ile marka (trademark) farkı

  • Telif hakkı: Özgün eserleri korur: çizimler, karakterler, fotoğraflar, film/dizi sahneleri, şarkı sözleri. Bir çizgi film karakterini kendi çiziminizle yeniden çizmeniz de ihlal sayılabilir.
  • Marka: Ticari işaretleri korur: marka adları, logolar ve tescilli sloganlar/ifadeler. Sıradan görünen bir cümle, belirli bir ürün sınıfında (örneğin giyim) tescilli olabilir.
  • Ünlü kişilerin adı ve görüntüsü: Tanınmış kişilerin adı, yüzü ve imzası da ayrıca korunur; izinsiz ticari kullanım bildirim sebebidir.

Yüksek riskli tasarımlar

  • Film, dizi, anime, oyun karakterleri ve replikleri
  • Spor takımı, lig ve üniversite isim/logoları
  • Ünlü kişilerin isimleri, yüzleri ve imzaları
  • Marka logoları ve bunların "parodi" versiyonları
  • Şarkı sözleri ve albüm kapakları
  • Başka satıcıların tasarımlarının kopyası ya da küçük değişiklikle uyarlaması

"Başkaları da satıyor" bir güvence değildir; hak sahipleri çoğu zaman toplu bildirim gönderir ve o anda listede olan tüm mağazalar etkilenir.

Başlık ve etiketler de ihlal sayılır

Tasarımınız tamamen özgün olsa bile ilan başlığında, etiketlerde veya açıklamada tescilli bir marka adı geçmesi bildirim için yeterlidir. Özellikle şu kalıplardan uzak durun:

  • "[Marka] style", "[Marka] inspired" gibi bir markaya atıf yapan ifadeler
  • Dizi, film veya karakter adlarını etiket olarak kullanmak
  • Tanınmış bir ürün adını "benzeri" anlamında kullanmak

Bunun yerine ürünün kendisini anlatan genel kelimeler seçin: konu, stil, renk, kullanım amacı ve alıcı kitlesi. Doğru anahtar kelime seçimi için Etsy SEO nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Bir ifadenin tescilli olup olmadığını kontrol etme

  1. ABD — USPTO Trademark Search (tmsearch.uspto.gov): USPTO, eski TESS sistemini 30 Kasım 2023'te kapatıp yerine bu aracı getirdi. İfadeyi aratın ve "live" durumdaki kayıtlara bakın. Giyim için Nice sınıflandırmasında 25. sınıfı, kupa için 21. sınıfı, poster ve kâğıt ürünler için 16. sınıfı kontrol edin.
  2. AB — EUIPO eSearch plus ve TMview: eSearch plus Avrupa Birliği markalarını gösterir; TMview ise EUIPO'nun yanında katılımcı ulusal ofislerin kayıtlarını da birlikte aramanızı sağlar.
  3. Türkiye — TÜRKPATENT: turkpatent.gov.tr üzerindeki marka araştırma hizmetini veya e-Devlet üzerinden marka sorgulamayı kullanın.
  4. Aramada kayıt çıkıyorsa o ifadeyi tasarımda, başlıkta ve etikette kullanmayın. Kayıt çıkmaması da kesin güvence değildir: başvuru aşamasındaki ifadeler ve tanınmış markalar da sorun yaratabilir.

Güvenli tasarım üretmenin yolları

  • Kendi fikriniz: Meslek, hobi, evcil hayvan, aile, şehir temaları gibi niş ve özgün konular hem güvenli hem de daha az rekabetlidir. Fikir için print on demand ürün fikirleri.
  • Yapay zekâ ile tasarım: AI'dan tanınmış bir karakter veya marka üretmesini istemeyin; özgün kompozisyon ve tipografi isteyin. Bkz. AI ile Etsy tasarımı ve Printmeet AI tasarım aracı.
  • Fontlar ve görseller: Ticari kullanım lisansı olan kaynakları kullanın ve lisans koşullarını saklayın.
  • Mağaza adı da dahil: Mağaza adınızda bir marka adı geçmemesine dikkat edin: Etsy mağaza adı nasıl seçilir.

İhlal bildirimi gelirse ne yapmalı?

  1. E-postayı dikkatle okuyun: Etsy ilgili ilanı kaldırır ve size e-posta ile bildirir. E-postada hangi ilanın kaldırıldığı ve bildirimi yapan tarafın iletişim bilgisi yer alır.
  2. Aynı temadaki tüm ilanları kaldırın: Kaldırılan içerik için, sorun hak sahibiyle çözülmeden yeniden ilan açmayın. Tekrarlayan bildirimler hesap yetkilerinin kaybına yol açabilir.
  3. Telif bildirimi hatalıysa karşı bildirim: Etsy, karşı bildirimi (counter notice) yalnızca ABD merkezli telif hakkı (DMCA) bildirimleri için kabul eder. Karşı bildirim işlendikten sonra hak sahibi mahkemeye başvurmazsa kaldırılan içerik 10 iş günü sonra geri yüklenebilir. Karşı bildirim, yalan beyan hâlinde hukuki sorumluluk doğuran bir beyandır; tasarımın gerçekten size ait olduğundan emin değilseniz göndermeyin.
  4. Marka bildirimi hatalıysa doğrudan iletişim: Marka bildirimleri için karşı bildirim süreci yoktur; en iyi yol bildirimi yapan tarafla doğrudan iletişime geçmektir. Etsy bildirimin geri çekilmesini yalnızca hak sahibinden veya yetkili temsilcisinden kabul eder; geri çekme e-postasını hak sahibi legal@etsy.com adresine göndermelidir.
  5. Mağaza askıya alındıysa: Etsy mağazam askıya alındı: ne yapmalı? yazısındaki itiraz adımlarını izleyin.

Tekrarlayan ihlallerin sonucu

Etsy, tekrarlayan veya çoklu fikri mülkiyet bildirimi alan üyelerin satış yetkisini uygun durumlarda kendi takdirine göre sonlandırır. Satış yetkisi sonlandırılan bir satıcının yeni mağaza açmaya çalıştığını düşünürse ona tüm hizmetleri reddetme hakkını saklı tutar; bu, o kişiyle ilişkili olduğunu düşündüğü hesapları da kapsar. Bu nedenle tek bir bildirimi bile ciddiye alıp mağazanın tamamını taramak gerekir.

Yayın öncesi kontrol listesi

  • Tasarımda tanınmış bir karakter, logo veya ünlü kişi var mı?
  • Tasarımdaki slogan ya da ifade marka veritabanlarında tescilli mi?
  • Başlık, etiket ve açıklamada bir marka, dizi veya karakter adı geçiyor mu?
  • Kullandığınız font ve görsellerin ticari kullanım lisansı var mı?
  • Tasarım başka bir satıcının ürününe çok mu benziyor?

Sık sorulan sorular

Karakteri kendim çizersem ihlal olur mu?

Evet, olabilir. Karakterin kendisi telif ile korunur; çizimi sizin yapmanız bunu değiştirmez.

"Parodi" tasarımlar serbest mi?

Parodi hukuken dar ve belirsiz bir istisnadır; Etsy bildirimleri çoğunlukla bu ayrımı yapmaz. Ticari ürünlerde güvenli kabul etmeyin.

Marka ihlali bildirimine itiraz edebilir miyim?

Etsy'nin karşı bildirim süreci yalnızca ABD merkezli telif hakkı bildirimleri içindir. Marka bildirimlerinde bildirimi yapan tarafla doğrudan iletişime geçmeniz gerekir; bildirimi yalnızca hak sahibi geri çekebilir.

Kaç ihlalde mağaza kapanır?

Etsy net bir sayı açıklamaz; tekrarlayan veya çoklu bildirim alan satıcıların satış yetkisini kendi takdirine göre sonlandırabileceğini belirtir.