Etsy'de ticari kullanım lisansı (commercial use license), sattığınız dijital dosyayla alıcının neler yapabileceğini belirleyen ve sizin yazdığınız kullanım koşullarıdır. Etsy hazır bir lisans formu sunmaz; koşulları ilan açıklamasına ve indirme dosyasının içine koyduğunuz kısa bir lisans belgesine kendiniz yazarsınız. Kişisel kullanım lisansında alıcı dosyayı yalnız kendisi için basar ve kullanır. Ticari kullanım lisansında ise dosyayla ürettiği ürünleri satabilir. İki lisansta da dosyanın kendisini yeniden satmak yasaklanır. Lisans verebilmeniz için de tasarımın gerçekten size ait olması gerekir. Bu rehberde iki lisans türünü, Etsy kurallarıyla çakışan durumları ve kullanabileceğiniz örnek lisans metnini anlatıyoruz.
Dijital üründe lisans neden gerekli?
Fiziksel bir tişörtü satın alan kişi onu giyer. Dijital bir dosyayı satın alan kişi ise onu sınırsız kopyalayabilir, bastırabilir, düzenleyebilir ya da başka ürünlere koyabilir. Ne kadarına izin verdiğinizi yazmazsanız alıcı kendi yorumuna göre hareket eder. Bu da üç soruna yol açar:
- Anlaşmazlık: Alıcı, tasarımınızı tişörte basıp satmanın serbest olduğunu düşünebilir. Siz ise yalnız kişisel kullanım için sattığınızı düşünürsünüz.
- Düşük gelir: Ticari kullanım daha değerli bir haktır. Ayrıca sunulmazsa, aynı fiyata herkese bu hakkı vermiş olursunuz.
- Güven kaybı: Tasarımcılar ve küçük işletmeler, ne yapabileceklerini açıkça görmedikleri dosyayı satın almaktan çekinir.
Kısa ve açık bir lisans bu belirsizliği ortadan kaldırır. Dijital ürün satışına yeni başlıyorsanız önce Etsy'de dijital ürün satmak rehberine göz atın.
Kişisel kullanım lisansı neleri kapsar?
Kişisel kullanım (personal use) lisansı Etsy'deki dijital ürünlerin çoğunda varsayılan seçenektir. Printable poster, planner sayfası, davetiye veya duvar sanatı satan mağazalarda tipik maddeler şunlardır:
- Alıcı dosyayı kendi evinde veya bir baskı merkezinde kendi kullanımı için basabilir.
- Hediye olarak tek bir baskı verebilir.
- Dosyayı veya baskısını satamaz, paylaşamaz, internete yükleyemez.
- Tasarımı başka bir ürüne koyup satamaz.
Printable ürünlerin hazırlanması ve listelenmesi için Etsy'de printable satmak rehberine bakabilirsiniz.
Ticari kullanım lisansı neleri kapsar?
Ticari kullanım (commercial use) lisansı, alıcının dosyayı kendi işinde kullanmasına izin verir. Alıcılar genellikle tasarımcılar, kendi ürününü üreten zanaatkarlar ve küçük işletmelerdir. Hangi hakları vereceğinize siz karar verirsiniz. Sık görülen maddeler:
- İzin verilen kullanım: Tasarımın tişört, kupa, sticker veya baskı gibi fiziksel ürünlerde kullanılması ve bu ürünlerin satılması. Ya da bir müşteri işinde (davetiye, logo dışı grafik) kullanılması.
- Adet sınırı (isteğe bağlı): Bazı satıcılar ticari lisansı belirli sayıda ürünle sınırlar, daha fazlası için ek lisans ister. Bu tamamen sizin tercihinizdir.
- Dosyanın kendisi: Alıcı dosyayı dijital olarak yeniden satamaz, paylaşamaz, başka bir dijital paketin parçası yapamaz. Bu madde neredeyse her ticari lisansta bulunur.
- Münhasırlık yok: Aynı tasarımı başka alıcılara da satmaya devam ettiğinizi belirtin. Alıcı tasarımın sahibi olmaz, kullanım hakkı alır.
- Atıf: Tasarımcı adının belirtilmesini isteyip istemediğinizi yazın.
Lisans türleri arasındaki farkı başlıkta değil, açıklamada net olarak belirtmek gerekir. "Commercial use" ifadesini başlığa veya etiketlere yalnız bu hakkı gerçekten veriyorsanız ekleyin.
PLR ve yeniden satış hakkı: Etsy'de neden riskli?
İnternette "PLR" (private label rights) veya "yeniden satış hakkı" ile satılan hazır dijital paketler var. Bunlar alıcıya dosyayı kendi adıyla yeniden satma hakkı verir. Etsy açısından burada önemli bir çakışma var. Etsy'nin yardım sayfasına göre mağazanızdaki dijital ürünler sizin tarafınızdan yapılmış veya tasarlanmış olmalıdır. Etsy'nin Yaratıcılık Standartları (Creativity Standards) da başkasının çalışmasından oluşan bir paketi, koleksiyonu, taramayı veya PDF'i ve AI prompt paketlerini "satıcı tarafından tasarlanmış" saymaz.
Bu iki sonuç doğurur:
- Başka birinden yeniden satış hakkıyla aldığınız dosyayı Etsy'de olduğu gibi satmak, lisans izin verse bile Etsy kurallarıyla çakışabilir.
- Kendi alıcılarınıza "bu dosyayı yeniden satabilirsiniz" hakkı vermek, onları Etsy'de kural ihlaline yönlendirebilir. Ticari lisansınızda dosyanın dijital olarak yeniden satışını yasaklamak bu yüzden daha güvenlidir.
Başkasının font, clipart ve görselini kullanıyorsanız
Lisans verebilmenin ön şartı, tasarımdaki her öğeyi kullanma hakkınızın olmasıdır. Ürünü hazırlarken satın aldığınız veya indirdiğiniz font, clipart, doku ve stok görsellerin her biri kendi lisansıyla gelir. Kural basittir: alıcınıza, sizin sahip olduğunuz haktan daha geniş bir hak veremezsiniz. Kullandığınız bir clipart yalnız kişisel kullanıma izinliyse, o tasarımı ticari lisansla satamazsınız. Bir fontun lisansı ürün satışına izin veriyor olabilir ama font dosyasının dağıtımını yasaklıyor olabilir.
Etsy, mağaza içeriğinin başkasının fikri mülkiyetini ihlal edip etmediğine karar veremeyeceğini ve emin olmadığınız durumda hak sahibine veya bir avukata danışmanızı öneriyor. Telif ve marka konusunda ayrıntılar için Etsy telif hakkı ve marka ihlali rehberimizi okuyun.
AI ile üretilen dosyalarda lisans
AI ile ürettiğiniz tasarımları da kişisel veya ticari lisansla satabilirsiniz, ancak iki noktayı bilmeniz gerekir. Birincisi Etsy kuralı: ürün AI ile oluşturulduysa bunu ilan açıklamasında belirtmelisiniz. Ayrıntılar Etsy'de yapay zeka ile tasarım satmak rehberinde. İkincisi telif koruması: ABD Telif Hakkı Ofisi'nin Ocak 2025 raporuna göre yalnız komut (prompt) yazmak, AI çıktısı üzerinde telif doğuracak kadar insan kontrolü sağlamıyor. Buna karşılık çıktıyı yaratıcı biçimde seçmek, düzenlemek, değiştirmek veya kendi çiziminizle birleştirmek korunabilir bir insan katkısı oluşturabiliyor. Kural ülkeden ülkeye değişebilir. Pratikte AI çıktısını olduğu gibi satmak yerine üzerinde gerçekten çalışmak, hem ürününüzü özgünleştirir hem de lisansınıza dayanak sağlar.
Lisans metni nasıl yazılır? Adım adım
- Lisans türünü seçin: Yalnız kişisel mi, yoksa ayrıca ticari kullanım da mı sunacaksınız?
- Ticari lisansı ayrı ilan yapın: Etsy'de dijital ilanlar varyasyonu desteklemediği için "kişisel / ticari" seçeneğini tek ilanda sunamazsınız. Ticari kullanımı ayrı bir ilan veya ayrı bir "commercial license" ilanı olarak açmak yaygın bir yöntemdir.
- İzinleri ve yasakları maddeleyin: Ne yapılabilir, ne yapılamaz, varsa adet sınırı, atıf isteği.
- Açıklamaya ekleyin: Lisansın özetini ilan açıklamasında, satın almadan önce görülecek bir yere yazın. Açıklamanın yapısı için Etsy ürün açıklaması nasıl yazılır rehberine bakın.
- Dosyaya ekleyin: Lisans metnini indirme paketine "LICENSE.pdf" gibi ayrı bir dosya olarak koyun. Etsy'de bir ilana en fazla 5 dosya, dosya başına 20 MB yükleyebildiğiniz için çok dosyalı paketleri tek ZIP içinde toplamak yer kazandırır.
Etsy'deki alıcıların çoğu yurt dışından geldiği için lisansı İngilizce yazmak gerekir. Kendi koşullarınıza göre uyarlayabileceğiniz kısa bir örnek:
- Personal use: "This file is for personal use only. You may print it for yourself or as a single gift. You may not sell, share or redistribute the file or its prints."
- Commercial use: "You may use this design on physical products you sell. You may not resell, share or redistribute the digital file itself, in whole or in part. The design is not sold exclusively."
Bu metinler hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yüksek değerli veya özel bir lisans düşünüyorsanız bir hukukçuya danışın.
Printmeet ile dijital ve fiziksel ürün
Printmeet'te AI tasarım aracıyla kendi komutunuzla tasarım üretebilir, arka planı temizleyebilir ve tasarımlarınızı dijital ürün olarak hazırlayabilirsiniz. Aynı tasarımları tişört, kupa veya sweatshirt gibi fiziksel ürünler olarak mockup'larıyla birlikte doğrudan Etsy mağazanıza da gönderebilirsiniz. Fiziksel ürünlerin üretimini ve gönderimini ABD'deki üretim ortaklarımız yapar. Böylece aynı tasarımı hem kişisel kullanımlık dijital dosya hem de baskılı ürün olarak sunabilirsiniz. Dijital ürün fikirleri için dijital ürün satışı rehberine göz atın.
Sık sorulan sorular
Etsy'de ticari kullanım lisansı zorunlu mu?
Hayır. Etsy dijital ürünler için bir lisans türü dayatmıyor; ne kadar hak vereceğinize siz karar verirsiniz. Ancak koşulları yazmazsanız alıcı dosyayı kendi yorumuna göre kullanabilir. Bu yüzden kişisel kullanım bile olsa kısa bir lisans eklemek önerilir.
Kişisel ve ticari kullanım lisansı arasındaki fark nedir?
Kişisel kullanımda alıcı dosyayı yalnız kendisi için basar ve kullanır, satamaz. Ticari kullanımda ise tasarımı sattığı fiziksel ürünlerde veya müşteri işlerinde kullanabilir. İki durumda da dosyanın kendisini yeniden satmak genellikle yasaktır.
PLR veya yeniden satış hakkıyla aldığım dosyaları Etsy'de satabilir miyim?
Riskli. Etsy dijital ürünlerin satıcı tarafından yapılmış veya tasarlanmış olmasını istiyor. Başkasının çalışmasından oluşan paketleri ise "satıcı tarafından tasarlanmış" saymıyor. Lisans yeniden satışa izin verse bile dosyayı olduğu gibi satmak Etsy kurallarıyla çakışabilir.
AI ile ürettiğim tasarımı ticari lisansla satabilir miyim?
Evet, ancak AI kullanımını ilan açıklamasında belirtmeniz gerekir. Ayrıca ABD Telif Hakkı Ofisi'ne göre yalnız komut yazmak telif koruması için yeterli değil. Çıktı üzerinde yaratıcı düzenleme yapmak hem ürününüzü özgünleştirir hem de lisansınızı güçlendirir.